Brukarstwo
Kostka brukowa, służąca do układania nawierzchni posiada różny kształt i wielkość. W zależności od rodzaju materiału rozróżnia się:
kostkę kamienną otrzymywaną przez obrobienie naturalnego kamienia (np. kostka granitowa, bazaltowa), kostkę betonową otrzymywaną jako wyrób z mieszanki betonowej.
Obecnie brukowe kostki betonowe produkowane są metodą wibroprasowania, czyli zagęszczenia betonu przez jednoczesne wibrowanie i prasowanie (nacisk). Do produkcji używa się mieszanek betonowych o małej zawartości wody, czasem z dodatkiem kruszyw w postaci kolorowych grysów lub pigmentów barwiących kostkę w całym przekroju lub (jako dwuwarstwowe) w wierzchniej warstwie. Materiał cechuje duża wytrzymałość i trwałość (surowiec po zagęszczeniu cechuje mała nasiąkliwość, z którą wiąże się znaczna mrozoodporność). W zależności od przeznaczenia kostkę produkuje się w różnych, standardowych grubościach:
4 cm (nieobciążone chodniki)
6 cm (małe obciążenie ruchem)
8 cm (większy ruch - np. ulice, parking)
10 cm (ruch pojazdów tzw., ciężkiego sprzętu, np. TIRy)
Układana może być (także ze względu na obciążenie i warunki gruntowe podłoża)::
tylko na piasku
na podbudowie np. tłuczniowej i warstwie wyrównawczej z piasku,
na podbudowie betonowej i warstwie wyrównawczej z piasku,
w wyjątkowo uzasadnionych przypadkach bezpośrednio na betonie.
Niejednokrotnie zdarza się, zwłaszcza współcześnie, że nowa kostka brukowa posiada tzw. wykwity. Nie jest to wada produkcyjna, a zjawisko naturalne, które jednak rzutuje na wygląd estetyczny kostki. Na rynku są dostępne preperaty pomagające niwelować przebarwienia, jednakże na całkowite ich wyeliminowanie potrzeba około trzech lat. Znikają one na skutek reakcji powolnego przechodzenia CaCO3 w łatwo rozpuszczalny Ca(HCO3)2 pod wpływem działania miękkiej wody deszczowej i CO2 (CaCO3+H2O+CO2 => Ca(HCO3)2). Wykwity tracą się także w wyniku ścierania się użytkowanej powierzchni.
Z betonu tradycyjnie przez wiele lat produkowano i nadal się wytwarza drobne elementy do wykonywania nawierzchni dróg i ulic:
płyty betonowe sześciokątne o grubości 12, 15 cm (tzw. trylinka)
płyty ażurowe gr. 7 lub 10 cm (po ułożeniu, wolne przestrzenie wypełnia się materiałami o dużej przepuszczalności np. piasek albo ziemią ogrodniczą i obsiewa się trawą)
płytki chodnikowe gr. 5 cm
adamx @ kwiecień 8, 2008